Leeftijdsgebonden gezichtsverlies is niet altijd alleen maar een kwestie van slijtage van de ogen. Het kan worden bevorderd door de activering van een specifieke receptor, TLR2, die zich in het centrum van het netvlies bevindt.
Dit fenomeen is nog vrij onbekend bij het grote publiek. Toch zou het bij veel mensen al actief kunnen zijn zonder dat ze zich daarvan bewust zijn. Onderzoekers van het Trinity College in Dublin hebben aangetoond dat TLR2 een belangrijke rol speelt in bepaalde ontstekingsmechanismen die betrokken zijn bij oogdegeneratie.
Gezichtstoornissen bij ouderen zijn dus niet langer onvermijdelijk. Ze lijken ook het gevolg te zijn van een moleculaire ontregeling die gedeeltelijk kan worden gemoduleerd. Een beter begrip van TLR2 zou het dus mogelijk maken om vroegtijdig in te grijpen om bepaalde visuele veranderingen te beperken voordat ze onomkeerbaar worden.
Waarom wordt de TLR2-receptor in verband gebracht met leeftijdsgebonden gezichtsverlies?
In 2020 hebben onderzoeksteams in Dublin de aanwezigheid van Toll-Like Receptor 2 (TLR2) in de cellen van het netvlies aangetoond. In normale omstandigheden is deze receptor weinig actief. Wanneer hij echter wordt blootgesteld aan oxidatieve stress, kan hij een sterke ontstekingsreactie veroorzaken.
Deze herhaalde activering kan bijdragen aan een vermindering van het gezichtsvermogen. Volgens de onderzoekers zou TLR2 betrokken zijn bij verschillende leeftijdsgebonden visuele stoornissen, die een grote meerderheid van de mensen boven de 50 jaar treffen. Om deze reden is het een prioritair onderzoeksonderwerp geworden om bepaalde degeneraties van het netvlies beter te begrijpen en vervolgens te vertragen.
Verminderde gezichtsscherpte rond de leeftijd van 50 jaar: een zorgwekkende constatering?
Volgens een rapport van de DREES geeft bijna 96% van de Fransen boven de 50 jaar aan last te hebben van gezichtsproblemen. Het is dus een echte uitdaging voor de volksgezondheid.
In het dagelijks leven leidt deze achteruitgang van het gezichtsvermogen tot verschillende moeilijkheden. Zo wordt lezen vermoeiender, wordt autorijden oncomfortabeler en zijn bepaalde details moeilijker te onderscheiden.
Dit rapport bood echter geen duidelijke aanwijzingen om deze achteruitgang van het gezichtsvermogen te vertragen. Vandaag bieden de gegevens over TLR2 een nieuw inzicht en maken ze de weg vrij voor meer gerichte strategieën om het netvlies te beschermen.
Wat zijn de symptomen van een afname van het gezichtsvermogen in verband met TLR2?
In het dagelijks leven kunnen bepaalde tekenen wijzen op een geleidelijke verstoring van het netvlies. Deze kunnen met name verband houden met de activering van ontstekingsroutes zoals die van TLR2.
We zien bijvoorbeeld:
- Moeite met lezen van dichtbij of met het onderscheiden van kleine letters in een boek, op een etiket of op een telefoonscherm.
- Moeite met het sorteren van kleingeld, het hanteren van kleine voorwerpen of het waarnemen van fijne details.
- Ongemak of verblinding tijdens het rijden in het donker, met een minder scherp zicht.
- Een gevoel van waziger zicht, een verminderd contrast of moeite met het herkennen van gezichten op afstand.
Vaak worden deze symptomen gewoon toegeschreven aan de natuurlijke veroudering van de ogen. Ze kunnen echter ook wijzen op een vermindering van het gezichtsvermogen als gevolg van oxidatieve en inflammatoire processen in het netvlies. In dat geval wordt een volledig oogonderzoek sterk aanbevolen.
Waarom wordt TLR2 een “tijdbom” in onze ogen genoemd?
TLR-receptoren maken deel uit van het aangeboren immuunsysteem. Ze stellen het lichaam in staat om bepaalde infectieuze agentia snel te herkennen. De mens heeft verschillende soorten TLR’s, waaronder TLR2.
Deze receptor is ook aanwezig in het oogweefsel, met name in het netvlies. Wanneer deze receptor wordt geactiveerd, kan dit leiden tot ernstige ontstekingsreacties. Studies tonen aan dat deze activering het evenwicht van de lokale immuuncellen verstoort, de doorbloeding van het netvlies aantast en de bloed-oogbarrière verzwakt.
Deze barrière speelt echter een centrale rol in de bescherming van het oog. Wanneer deze barrière wordt aangetast, wordt de omgeving van het netvlies kwetsbaarder. Er ontstaat dan een gunstig klimaat voor oogdegeneratie en een geleidelijke achteruitgang van het gezichtsvermogen.
Is oxidatieve stress een belangrijke factor in het verminderen van het gezichtsvermogen?
TLR2 wordt grotendeels geactiveerd door oxidatieve stress. Deze term verwijst naar een overmaat aan vrije radicalen die de cellen van het netvlies aantasten.
Verschillende levensstijlfactoren verhogen deze stress. Dit is bijvoorbeeld het geval bij herhaalde blootstelling aan intens licht, blauw licht van beeldschermen, tabak of vervuiling. Na verloop van tijd versnellen deze agressieve invloeden de veroudering van het oogweefsel.
Onderzoekers hebben aangetoond dat een pro-oxidatieve omgeving de activering van TLR2, retinale ontsteking en degeneratie van fotoreceptoren bevordert. Deze drie factoren dragen rechtstreeks bij aan een verminderd gezichtsvermogen. Omgekeerd kan het beperken van oxidatieve stress door een gezonde levensstijl, een antioxidantrijke voeding en, indien nodig, gerichte supplementen helpen om de gevoelige oogcellen te beschermen. Dit helpt ook om het gezichtsvermogen in de loop der jaren beter te behouden.
Wat zijn de nieuwe mogelijkheden om de achteruitgang van het gezichtsvermogen te vertragen?
Dankzij deze ontdekkingen wordt het mogelijk om meer verfijnde benaderingen te overwegen om het netvlies te beschermen. Door TLR2 aan te pakken of de activering ervan te beperken door oxidatieve stress te verminderen, is het doel om de leeftijdsgebonden achteruitgang van het gezichtsvermogen te vertragen.
Tegelijkertijd wekken bepaalde families van polyfenolen, zoals anthocyanosiden in rode vruchten, steeds meer wetenschappelijke belangstelling. Deze verbindingen zouden namelijk de microcirculatie in het oog kunnen ondersteunen en de antioxidantafweer van het oog kunnen versterken. Ze lijken bijzonder veelbelovend voor de preventie van oogveroudering dankzij gerichte supplementen en aandoeningen die verband houden met achteruitgang van het gezichtsvermogen.
Conclusie: vroeg ingrijpen om het gezichtsvermogen te beschermen
Het aantonen van de rol van TLR2 bij oogdegeneratie is een belangrijke stap in het begrijpen van leeftijdsgebonden gezichtsverlies. Oxidatieve stress lijkt een belangrijke trigger te zijn, maar er kan nog steeds iets aan worden gedaan.
Door passende beschermende maatregelen te nemen en gerichte natuurlijke oplossingen te onderzoeken, wordt het gemakkelijker om de gezondheid van het netvlies te ondersteunen. Zo kan de kwaliteit van het gezichtsvermogen op lange termijn beter worden behouden. In deze context trekken anthocyanosiden, antioxidante pigmenten die met name in bosbessen voorkomen, de aandacht vanwege hun potentieel gunstige effect op de microcirculatie in het oog en de bescherming tegen oxidatieve stress, waardoor ze interessante bondgenoten zijn om te onderzoeken bij de preventie van gezichtsverlies.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7179253/
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014483521002827
- https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2691331
- https://phytocea.com/blogs/questions-de-sante/les-myrtilles-et-la-sante-oculaire-le-super-fruit-a-ne-pas-negliger
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551208747430
